16-03-04

Energiesystemen

Nu ik het toch al over aëroob heb kan ik misschien een kort overzicht geven van de energiesystemen die door de spieren kunnen aangesproken worden. Om de spieren te bewegen hebben we ATP (adenosinetrifosfaat) nodig. Zodra dit benut wordt blijft er de reststof ADP (adenosinefosfaat) over. Het lichaam kan echter deze reststof weer omzetten naar ATP. Om dit systeem aan te spreken hebben we verder geen extra energiebronnen nodig. Handig zij het niet dat deze energiebron na amper 2 seconden al opgebruikt is.

Fosfaatsysteem

De ATP kan echter in samenwerking met CP (creatinefosfaat) voor extra 8 seconden aan energie leveren zonder dat er melkzuur gevormd wordt en zonder dat je zuurstof nodig hebt.

Het fosfaatsysteem kan je trainen met korte sprints van een 6 à 8 seconden maximaal of 20 à 30 seconden submaximaal gevolgd door een rustpauze van 3 tot 5 minuten om de voorraad opnieuw aan te vullen. Ga je de sprints verlengen en/of de rustpauzes verkorten dan treedt echter het melkzuursysteem in werking.

Zuurstofsysteem

Een blijvende, niet aan tijd gebonden vorm van energielevering, een resynthese van ATP, kan geleverd worden door een combinatie van zuurstof met vetten en koolhydraten. De voorraad aan vetten is vrijwel onbeperkt, met koolhydraten (suikers, zetmeel en glucose) is het anders gesteld. Deze worden in de lever en de spieren opgeslagen in de vorm van glycogeen. De voorraad glycogeen kan voor 60 à 90 minuten submaximale inspanning leveren.

Bij de afbraak van vetten wordt er in combinatie met zuurstof en ADP koolzuurgas, ATP en water gevormd. Bij de omzetting van de koolhydraten, de glycolyse is het wat gecompliceerder. Tijdens de eerste fase wordt de glucose in combinatie met ADP omgezet naar melkzuur en ATP. Bij de tweede fase wordt het gevormde melkzuur in combinatie met zuurstof en ADP omgezet naar koolzuurgas, ATP en water. Wordt het zuurstofsysteem tijdens de inspanning niet overbelast dan vindt er geen ophoping van melkzuur plaats.

Bij deze aërobe energievoorziening heb je wel 2 tot 3 minuten tijd nodig vooraleer hart, longen en de bloedsomloop volledig functioneren. Beide systemen (koolhydraten en vetten) werken weliswaar tegelijkertijd, doch is afhankelijk van inspanningsniveau en getraindheid. Vetverbranding vindt plaats bij inspanning met lage intensiteit, neem de intensiteit toe, dan wordt de koolhydratenverbranding belangrijk als energiebron. Een getrainde atleet zal langer vetten verbranden en op die manier koolhydraten sparen.

De uithouding of het duurvermogen wordt best getraind door duurtraining, inspanningen van relatief lange duur op submaximaal niveau. Er onstaat geen ophoping van melkzuur. Duurtraining vindt plaats op verschillende intensiteitsniveaus die alle op een aparte manier getraind moeten worden. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen intensieve duurtraining D3, gemiddelde duurtraining D2 en extensieve duurtraining D1. Meer hierover later.

Melkzuursysteem

Bij een toename van het inspanningsniveau zal het zuurstofsysteem echter te kort schieten. De vraag naar energie wordt dan zo groot dat de tweede fase bij verbruik van koolhydraten in het zuurstofsysteem overbelast wordt. Hierdoor gaat het melkzuur zich ophopen in de werkende spieren waardoor de benen gaan verzuren. Bij deze anaërobe energielevering worden alleen koolhydraten als brandstof gebruikt.

Het is echter een noodsysteem en dwingt de atleet afhankelijk van de getraindheid binnen enkele tientallen seconden tot enkele tientallen minuten tot een noodgedwongen stoppen van de inspanning of drastisch verminderen van de intensiteit van de inspanning.

Het melkzuursysteem kan je best trainen door intervaltraining. Bij intensieve inspanningen tussen de 1 en 3 minuten wordt het melkzuursysteem maximaal uitgeput en geactiveerd met een actief herstel van 30 seconden tot enkele minuten.

00:41 Gepost door Lieve | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Hulp Handige uitleg. Over energievoorzienig ga ik dit jaar mijn scriptie maken. Alvast een handig aanknopingspunt!

Gepost door: Witte | 27-09-05

De commentaren zijn gesloten.